Mövqe böyüyüb növbəti risk pilləsinə keçəndə likvidasiya qiyməti və maksimum leverage nə qədər dəyişir?

Mövqeyə əlavə alış etdikdən sonra bəziləri iki qəribə şey görür: interfeysdə icazə verilən maksimum leverage birdən azalır, tələb olunan maintenance margin isə köhnə faizlə hesabladığından çox çıxır. Bu, hesabda problem demək deyil — nominal mövqe növbəti risk pilləsinə (risk tier) keçib. Birjalar hər kontraktı mövqe ölçüsünə görə pillələrə bölür və hər pillənin öz maksimum leverage-i, Maintenance Margin Rate-i və Maintenance Amount-u olur. Aşağıda BTCUSDT perpetual-ın açıq cədvəli ilə bu keçidin konkret olaraq nəyi dəyişdiyi bənd-bənd hesablanır.

Pillə cədvəli harada yerləşir və necə görünür

Binance bu cədvəli Futures-in ticarət parametrləri səhifəsində saxlayır; baxmaq üçün hesaba daxil olmaq lazım deyil və yuxarıdakı seçimdən kontraktı dəyişmək olar.

Ekran görüntüsü götürülən anda BTCUSDT perpetual-ın ilk pillələri belə idi: 1-ci pillə 0–300,000 USDT, maksimum leverage 150x, Maintenance Margin Rate 0.40%, Maintenance Amount 0; 2-ci pillə 300,000–800,000 USDT, 100x, 0.50%, 300; 3-cü pillə 800,000–3,000,000 USDT, 75x, 0.65%, 1,500. Bu rəqəmlər kontrakta və vaxta görə dəyişir, ona görə istifadə etməzdən əvvəl səhifəni özünüz açıb yoxlayın.

Bir vacib nüans: bölgü nominal mövqe dəyərinə (miqdar × qiymət) görə aparılır, qoyduğunuz təminata görə yox. 2,000 USDT təminatla 100x açsanız, nominal mövqe 200,000 USDT olur və hansı pillədə olduğunuzu məhz bu rəqəm müəyyən edir.

Maintenance Amount əlavə ödəniş deyil

Cədvəlin dördüncü sütunu ən çox yanlış başa düşülən hissədir. Maintenance margin belə hesablanır:

Maintenance Margin = Nominal mövqe × Maintenance Margin Rate − Maintenance Amount

Maintenance Amount çıxılan düzəliş ədədidir və pillə sərhədində kəskin sıçrayışın qarşısını alır. 300,000 USDT sərhədində yoxlayaq: 1-ci pillə ilə 300,000 × 0.4% − 0 = 1,200 USDT; 2-ci pillə ilə 300,000 × 0.5% − 300 = 1,200 USDT. Nəticə eynidir. Yəni sərhədi keçən anda maintenance margin kəsilmir, yalnız sərhəddən yuxarı hissə yeni faizlə hesablanır.

Pillə dəyişəndə likvidasiya qiyməti nə qədər sürüşür

Likvidasiya qiymətinin açıq formulu ilə (Long üçün P = (Q × E − C − a) ÷ [Q × (1 − r)]) iki müqayisə aparaq. Hər ikisində Entry 60,000 USDT, izolyasiya rejimi, 10x leverage.

Birinci hal: 6 BTC, nominal 360,000 USDT (2-ci pillə), effektiv təminat 36,000 USDT.

• Düzgün — 2-ci pillə (r=0.5%, a=300): likvidasiya təxminən 54,221.11
• Səhv — köhnə 1-ci pillə saxlanılıb (r=0.4%, a=0): təxminən 54,216.87
• Fərq təxminən 4 USDT

İkinci hal: 33 BTC, nominal 1,980,000 USDT (3-cü pillə), effektiv təminat 198,000 USDT.

• Düzgün — 3-cü pillə (r=0.65%, a=1,500): likvidasiya təxminən 54,307.54
• Səhv — 1-ci pillə saxlanılıb: təxminən 54,216.87
• Fərq təxminən 91 USDT

Nəticə çoxlarının gözlədiyinin əksinədir: pillə keçidi likvidasiya qiymətini faizin onda biri səviyyəsində tərpədir, uçurum yaratmır. Amma 10x leverage-də giriş qiyməti ilə likvidasiya arasındakı məsafə onsuz da cəmi ~5,780 USDT-dir, ona görə ikinci haldakı 91 USDT bu ehtiyatın təxminən 1.6%-ni yeyir. Mövqe böyüdükcə və leverage artdıqca bu sapma daha çox əhəmiyyət kəsb edir.

Əsl maneə maksimum leverage sütunudur

Likvidasiya qiymətinin sürüşməsindən daha birbaşa təsir maksimum leverage-dədir. Eyni cədvəldə 1-ci pillə 150x-ə icazə verir, 3-cü pillədə bu rəqəm artıq 75x-dir, yuxarı pillələrdə isə 50x, 25x və daha aşağı düşür. Praktikada bu belə görünür: yüksək leverage ilə kiçik mövqe açırsınız, sonra əlavə alış etmək istəyəndə sistem imkan vermir və ya əlavə təminat tələb edir. Səbəb odur ki, əlavədən sonrakı nominal mövqe daha aşağı leverage limiti olan pilləyə düşür, cari leverage tənziminiz isə həmin limitdən yüksəkdir. Bu halda seçimlər məhduddur: leverage-i azaltmaq, təminat əlavə etmək, yaxud əlavə həcmi cari pillə aralığında saxlamaq. Qeyd edək ki, əlavə alışdan sonra orta giriş qiyməti və likvidasiya ayrıca yenidən hesablanmalıdır — pillə dəyişməsə də bu qayda qalır.

Özünüz yoxlamaq üçün ardıcıllıq

1. Əvvəlcə nominal mövqeyi hesablayın: cari miqdar × cari qiymət. Təminat məbləğinə baxmayın.
2. Birjanın ticarət parametrləri səhifəsində həmin kontraktın cari pillə cədvəlini açın və öz pillənizin faizini və Maintenance Amount-unu yazın.
3. Bu iki rəqəmi hesablama alətinə daxil edin — kiçik mövqe vaxtından qalan köhnə faizi təkrar istifadə etməyin.
4. Alınan nəticəni mövqe panelindəki likvidasiya qiyməti ilə yan-yana müqayisə edin. Fərq varsa, əvvəlcə marja rejimini və Mark Price-ı yoxlayın.

Saytdakı likvidasiya qiyməti kalkulyatorunda r və a ayrıca doldurulan sahələrdir — məqsəd məhz odur ki, siz öz tapdığınız pillə rəqəmlərini yazasınız, hazır fərziyyə qəbul etməyəsiniz. Səhifədə həm açıq formul, həm də hesablama fərziyyələri yazılıb.

Son bir xatırlatma: çarpaz rejimdə hesabdakı digər mövqelərin reallaşmamış zərəri sərbəst kapitalı dəyişir, yəni pillə dəyişənlərdən yalnız biridir. İki rejimin eyni mövqedə necə fərqləndiyini çarpaz və izolyasiya marja müqayisəsində oxuya bilərsiniz.

Bu yazıdakı bütün rəqəmlər yuxarıdakı açıq səhifənin ekran görüntüsü götürüldüyü andakı BTCUSDT perpetual cədvəlindən götürülüb; digər kontraktlarda, digər birjalarda və başqa tarixlərdə bölgü fərqlidir — son söz birjanın həmin andakı göstəricisinindir. Məqalə yalnız açıq hesablama qaydalarını izah edir, leverage tövsiyə etmir və ticarət siqnalı vermir.